تبلیغات
فروشگاه آنلاین - ویتامین D، ویتامین آفتاب

ویتامین D، ویتامین آفتاب

پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388  09:44 ق.ظ

نوع مطلب :

ویتامین D، ویتامین آفتاب

سالومه آرمین ـ كارشناس تغذیه

ویتامین D بسته به اینكه از منابع حیوانى یا گیاهى مشتق شده باشد به ترتیب به عنوان D3 یا D2نامیده مى‏شود. قبلاً به عنوان ویتامین آفتاب، شناخته شده بود، زیرا آفتاب، یكى از منابع آن براى بدن مى‏باشد. به عنوان تركیبى از روغن جگر ماهى كاد شناخته شد؛ به این ترتیب كه ماده مؤثر موجود در آن براى اولین‏بار از طریق تحقیق روى موشهاى آزمایشگاهى مبتلا به راشى‏تیسم تغذیه‏اى شناخته شد، دانشمندان متوجه شدند اگر بعضى مواد غذایى تحت تأثیر اشعه ماوراء بنفش قرار گیرند خاصیت ضد راشى‏تیسم در آنها پیدا مى‏شود.

البته لازم به ذكر است كه هر دو نوع ویتامین یادشده داراى یك خاصیت هستند. چون ویتامین Dمى‏تواند در بدن تولید شود، از این لحاظ یك هورمون است. در صورت كافى نبودن تولید ویتامین در بدن، مى‏بایستى به وسیله غذا وارد بدن شود كه در آن صورت از این نظر ویتامین بشمار مى‏رود.

ویتامین D براى جذب و استفاده از كلسیم، و فسفر جهت تشكیل استخوان

طبیعى لازم است و بدین ترتیب این ویتامین براى انسان و تمامى حیوانات با اسكلت استخوانى ضرورى است. اكنون ببینیم اصولاً آنچه كه به عنوان راشى‏تیسم از آن یاد شد چیست؟

راشى‏تیسم

راشى‏تیسم حالتى است كه كودكان منطقه معتدله را براى سالیان دراز به ستوه آورده است. این بیمارى در انگلستان آنقدر معمول بوده است كه بعضى از نویسندگان به آن به عنوان بیمارى انگلستان اشاره كرده‏اند. این بیمارى در نوزادان و كودكانى

دیده مى‏شود كه مقدار كافى ویتامین D دریافت نمى‏كنند. نوزادان نارس و كودكان تیره‏پوست بیشتر مستعد ابتلا به راشى‏تیسم هستند. راشى‏تیسم در اصل یك بیمارى تشكیل معیوب استخوان است كه از راههاى زیادى خود را نشان مى‏دهد. در اصل از ذخیره ناكافى كلسیم و فسفر در استخوان ایجاد مى‏شود. این نوع استخوان تحمل هیچ گونه فشارى را ندارد (ایستادن و راه رفتن).

علایمى كه كودك با آن مواجه مى‏شود، شامل موارد زیر است:

سر به حالت توپ تخم‏مرغى است و هر جاى آن را فشار دهیم به داخل فرو مى‏رود. سرشان از حد معمول بزرگتر است. ملاج داراى قطر بیشترى است و دیرتر بسته مى‏شود. دندانها دیر در مى‏آید و سالم نیست كه به خاطر اختلال در رسوب كلسیم و فسفر بر روى آنها است. جناغ سینه برجسته مى‏شود كه به این حالت، سینه كبوترى مى‏گویند. در دنده‏ها نیز نامنظمى‏ها و برجستگى‏هایى كه شبیه دانه‏هاى تسبیح است ایجاد مى‏شود. ستون فقرات كج مى‏شود. استخوانهاى مچ دست ضخیم و برجسته مى‏شود. بارزترین مشكل، برجسته و كلفت شدن زانوهاست. (حالت گره) استخوانهاى بلند (پا) كج مى‏شود. كودك دیر راه مى‏افتد و داراى قد كوتاه است.

كودكانى كه در معرض نور خورشید قرار نمى‏گیرند یا به مدت طولانى از شیر مادر استفاده مى‏كنند، بدون اینكه در معرض آفتاب قرار بگیرند یا مكمل مصرف نكنند مبتلا به راشى‏تیسم مى‏شوند.

پیشگیرى و درمان غذایى

جهت پیشگیرى از راشى‏تیسم در كودك تازه متولد شده، شروع استفاده مناسب از ویتامین D به موقع و ادامه آن در طول دوران رشد مهم است. مقدار ویتامین D در شیر مادر به فصل و مصرف آن توسط مادر وابسته است. كودكى كه فقط با شیر مادر تغذیه مى‏شود (بدون مكمل) و در تماس منظم با نور خورشید قرار نمى‏گیرد، ممكن است دچار كمبود گردد.

در شرایط متعارف و نور مناسب آفتاب، اگر بدن برهنه كودك به مدت 10 دقیقه در معرض نور آفتاب قرار گیرد و یا در صورتى كه سر و صورت و دستها به مدت نیم ساعت در معرض نور آفتاب واقع شود، مقدار ویتامین D ساخته شده در بدن، نیاز یك هفته كودك را تكافو مى‏كند. در غیر این صورت باید دو هفته پس از تولد، قطره ویتامین Dو A و یا مولتى‏ویتامین را براى نوزاد شروع كرد.

استئومالاسى (نرمى استخوان)

كمبود ویتامین D در بزرگسالى منجر به استئومالاسى مى‏شود كه در آن شرایط، نرم شدن استخوانها رخ مى‏دهد و باعث تغییر شكل استخوانها خصوصا دستها، پاها، ستون فقرات، سینه و لگن مى‏شود. علایم خاص شامل دردهاى مشابه دردهاى روماتیسمى و ضعف است. گاهى پرش عضلات خصوصا صورت دیده مى‏شود. گرچه گاهى در مردها مشاهده مى‏شود ولى اغلب در زنان سنین بارورى به علت بارداریهاى متعدد، رژیم غذایى ناكافى و زنانى كه به طور مستقیم در معرض نور آفتاب قرار نمى‏گیرند، دیده مى‏شود. گاهى اوقات استئومالاسى (نرمى استخوان) سالمندانى را كه تنها زندگى مى‏كنند و رژیم غذایى ناكافى دارند و نور خورشید كمى دریافت مى‏كنند، مبتلا مى‏سازند.

پیشگیرى و درمان غذایى

پیشگیرى از نرمى استخوان معمولاً از طریق دریافت كافى ویتامین D، كلسیم و فسفر در غذا صورت مى‏گیرد. تماس با نور كافى بایستى داراى كیفیت مناسبى از نظر زمان و مكان باشد. براى مثال 15 ـ 10 دقیقه در یك روز صاف تابستانى، 2 تا 3 بار در هفته كافى است. چنانچه فرد به نرمى استخوان مبتلا گشته دریافت 25 تا 125 میكروگرم (بسته به تجویز پزشك) ویتامین D و یا تزریق آن به صورت ویتامین D3لازم است. درد و ضعف معمولاً 2 ـ 1 ماه بعد از درمان برطرف مى‏شود.

اعمال ویتامین D

شناخته شده‏ترین فعالیت ویتامین D، نقش آن در ارتباط با كلسیم و فسفر است. ویتامین D به جذب این عناصر از روده كمك مى‏كند و سپس موجب بكارگیرى این مواد معدنى در ساختمان استخوانها و دندانها مى‏شود. ویتامین D از طریق رابطه‏اش با این مواد در فعالیت درست عضلات مثل قلب و نیز اعصاب نقش غیر مستقیم دارد. همچنین ممكن است در فعالیت چند عضو شامل پانكراس (لوزالمعده)، پوست و تخمدانها دخالت داشته باشد.

بر اساس آخرین یافته‏هاى علمى، ویتامین Dدر ایمنى بدن، تولید مثل و ترشح انسولین نیز نقش مهمى ایفا مى‏كند. این ویتامین در پیشگیرى از سرطان كولون، ركتوم و ریه مؤثر مى‏باشد.

ویتامین D و سرطان

سرطان كولون (روده بزرگ) و ركتوم كه در آمریكا و سایر كشورهایى كه رژیم غذایى غربى را دنبال مى‏كنند به فراوانى دیده مى‏شود. افزایش میزان سرطان كولون در مناطق با خطر ابتلاء بالا، مرتبط است. حضور مقادیر زیاد اسیدهاى صفراوى آزاد و اسیدهاى چرب در حفره روده بزرگ در سال 1984 (1363ش) به عنوان یك عامل ایجاد كننده سرطان كولون شناخته شد.

نشان داده شده است كه افزایش چربى غذایى، سبب پیشرفت سرطان كولون مى‏شود. اسیدهاى چرب به صورت آزاد

و غیر متصل با كلسیم براى كولون به شدت محرك و سمى هستند. در مطالعات انجام شده نشان داده شده است كه تجویز خوراكى كلسیم اثرات این مواد سمى را كاهش مى‏دهد. چون این مواد در حضور كلسیم به صورت غیر محلول در مى‏آیند.

آزمایشات نشان مى‏دهند كه براى به حداقل رساندن خطر ابتلاء، مصرف كلسیم غذایى به مقدار حداقل 1500 میلى‏گرم در روز براى زنان و 1800 میلى‏گرم در روز براى مردان، همراه با 400 واحد ویتامین D3 لازم است. با توجه به این كه ویتامین D3 نیز به عنوان یك عامل كاهنده خطر ابتلا مورد توجه قرار گرفته است، ممكن است كه كلسیم یك نقش مستقیم مهارى نیز روى رشد سلولهاى سرطانى كولون بر عهده داشته باشد كه این امر نیاز به بررسیهاى بیشتر دارد.

نیاز به ویتامین D

آقایان و خانمها (25 سال به بالا) نیاز به 5 میكروگرم ویتامین D در روز دارند. به هنگام باردارى و شیردهى این نیاز 2 برابر مى‏شود؛ یعنى 10 میكروگرم در روز.

منابع غذایى ویتامین D

بعضى غذاها با منشأ حیوانى مثل جگر، زرده تخم‏مرغ، كره، خامه، شیر و روغن جگر ماهى حاوى ویتامین Dهستند. البته ویتامین D شیر مادر و شیر گاو كافى نیست.

این ویتامین بسیار مقاوم و پایدار است و در اثر طبخ غذا و فرآیندهاى صنعتى از بین نمى‏رود.

منابع طبیعى ویتامین D

در برخى كشورها تمام شیرهاى تازه، شیرخشك، شیرهاى تغلیظ شده و غذاى كودكان با 10 میكروگرم ویتامین در هر لیتر غنى مى‏شوند ولى در ایران هیچ یك از مواد غذایى با ویتامین D غنى نمى‏شوند.

* چه موقع ویتامین D تكمیلى لازمست؟ براى افرادى كه در معرض تابش كافى اشعه مستقیم خورشید قرار نمى‏گیرند مانند شب‏كارها، زندانیها، بیمارستانیها و كسانى كه لباسهاى پوشیده

مى‏پوشند و همچنین افراد آسیب‏پذیر كه در قسمتهاى قبلى با آنها آشنا شده‏ایم مانند خانمهاى باردار، شیرده و كودكان در سن رشد و نوجوانان در سنین بلوغ.

ارتباط با داروها:

افزایش وقوع راشى‏تیسم و استئومالاسى در اثر معالجه با داروهاى ضد تشنج در صرع و یا استفاده از آرام‏بخشها و مسكنها را، به تجزیه و تخریب ویتامین D در اثر مصرف این داروها نسبت داده‏اند. مصرف الكل نیز زمینه را براى بروز علایم كمبود ویتامین D مستعد مى‏كند. لذا افرادى كه از چنین داروهایى مصرف مى‏كنند باید در رابطه با مصرف مكمل ویتامین D و خصوصا مقدار آن با پزشك خود مشورت نمایند.

مسمومیت ناشى از ویتامین D

ویتامینهاى محلول در چربى از جمله ویتامین D، به سرعت از بدن دفع نمى‏شوند (برخلاف انواع محلول در آب). اگر بعضى از آنها به مقدار زیادى دریافت شوند، در بدن انباشته شده و موجب مسمومیت ویتامینى

در فرد مى‏گردند. مسمومیت ناشى از ویتامین D به ویژه در نوزادان زمانى ظاهر مى‏شود كه مادر از مقدار تجویزشده داروهاى ویتامین Dپیروى نكرده و به گمان اینكه این داروها براى كودك مفید هستند، مقدار بیشترى به كودك خورانده است. علایم اولیه این مسمومیت در كودكان معمولاً با از بین رفتن ناگهانى اشتها شروع مى‏شود اغلب با حالات تهوع و استفراغ همراه بوده و به دنبال آن تشنگى شدید به دلیل دفع زیاد ادرار ظاهر مى‏گردد. سردرد یا درد در سایر اعضاء بدن اغلب به اشكال مختلف بروز مى‏كند. طفل به تدریج لاغر، پریده‏رنگ و غمگین شده و حالات گیجى و بهت‏زدگى بروز مى‏كند.

موارد مرگ ناشى از ابتلا به این نوع مسمومیت به دلیل آهكى شدن غیر طبیعى رگها، مجارى ادرارى، قلب، ریه‏ها و حتى پرده صماخ كه منجر به كرى مى‏شود، دیده شده است. مسمومیت با ویتامین D زمان طولانى برده و حساسیت افراد متفاوت است اما كلاً نوزادان و بچه‏هاى كوچك حساسترند.

خوراندن روزانه مقدار كم ویتامین در حدود 45 میكروگرم نیز حتى باعث مسمومیت مى‏گردد. بنابراین تعیین تمام منابع ویتامین در رژیم غذایى مثل قطره‏ها، قرصهاى ویتامینى، شیر یا غذاى كودك و غلات غنى شده، اهمیت دارد.

منابع و مآخذ:ـــــــــــــــــــــ

1ـ Mahan,L.K. Krauses Food, Nutrition and W.B saunders company. 9 thed. 1996. Diet Therapy. USA

2ـ خلدى، ناهید، اصول تغذیه رابینسون، تهران، نشر سالمى، بهار 78. صص150 ـ 148.

3ـ امین‏پور، آزاده، اصول علم تغذیه، تهران، شركت سهامى انتشار، بهار 72. صص182 ـ 172.

4ـ سهرابى، مسعودرضا، مرورى بر تغذیه بالینى، تهران، مؤسسه فرهنگى انتشاراتى حیان، بهمن 1373، صص78 و 114.

5ـ نیاكان لاهیجى، محمدرضا، تغذیه و سرطان، تهران، انتشارات شهرآب، زمستان 1375، ص38.

حكیم‏باشى

«زیره سبز، زیره سیاه»

زیره كه به طور عمده شامل زیره سبز و زیره سیاه است، داراى 3 تا 8 درصد اسانس و نیز در همین حدود تانن، بعلاوه مواد قندى، موسیلاژ، مواد رزینى و مواد پروتئینى است. اسانس زیره كه شامل كارون و لیمونن است به زیره بوى معطر، قوى و مطبوع داده است. طعم زیره نیز سوزاننده، تند و مطبوع است. از زیره به عنوان هضم كننده، بادشكن، مدر و زیادكننده ترشحات شیر استفاده مى‏شود. زیره سبز معرق، ملین، مدر و مقوى معده و قاعده‏آور است و براى قطع خونریزى زخمهاى تازه مفید است. كسانى كه داراى طبیعت گرم هستند باید قدرى از آن را با سركه بخورند تا زیانش از بین برود زیره سیاه ضد نفخ، مقوى معده و ضد تشنج است و به صورت گرد به مقدار 5/0 الى یك گرم مخلوط با عسل پس از هر غذا صرف مى‏شود. دم‏كرده 20 در هزار آن در درمان اسپاسمهاى معده و كمك به هضم غذا بكار مى‏رود. در صد گرم زیره سیاه، 160 میلى‏گرم سدیم، 2070 میلى‏گرم پتاسیم، 952 میلى‏گرم كلسیم، 390 میلى‏گرم منیزیوم، 48 میلى‏گرم آهن، 9/0 میلى‏گرم مس، 8/4 میلى‏گرم روى و 450 میلى‏گرم فسفر وجود دارد.

منبع:

1ـ دكتر نورى، مهدى، اصول تغذیه و رژیمهاى غذایى، نشر كلمه، تهران، 1371، ص185.

2ـ مهرین، مهرداد، خواص میوه‏ها و خوراكیها، انتشارات خشایار، تهران، 1373، ص101.


نوشته شده توسط: | آخرین ویرایش:- | نظرات() 

Foot Pain
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:58 ب.ظ
I got this site from my friend who told me about this web page and
at the moment this time I am visiting this website and reading very informative articles here.
Can better posture make you taller?
جمعه 6 مرداد 1396 06:04 ب.ظ
Aw, this was a really nice post. Taking a few minutes
and actual effort to make a great article… but what can I say… I put things off
a whole lot and never manage to get anything done.
http://vadastohr.bravesites.com/
پنجشنبه 29 تیر 1396 02:13 ق.ظ
Thanks in favor of sharing such a pleasant thought, article is pleasant,
thats why i have read it entirely
hep c foot pain
یکشنبه 18 تیر 1396 04:52 ق.ظ
These are truly great ideas in about blogging. You have touched some nice factors here.
Any way keep up wrinting.
hep c foot pain
یکشنبه 18 تیر 1396 04:52 ق.ظ
These are truly great ideas in about blogging. You have touched some nice factors here.
Any way keep up wrinting.
hep c foot pain
یکشنبه 18 تیر 1396 04:48 ق.ظ
These are truly great ideas in about blogging. You have touched some nice factors here.
Any way keep up wrinting.
http://miriammimozo.bravesites.com
پنجشنبه 18 خرداد 1396 07:20 ب.ظ
Heya i am for the first time here. I came across
this board and I find It truly useful & it helped me out a lot.
I hope to give something back and help others like you aided me.
http://ossifiedsaga2773.exteen.com
دوشنبه 1 خرداد 1396 03:56 ق.ظ
Your style is unique in comparison to other folks I have read stuff from.
Many thanks for posting when you've got the opportunity, Guess I will
just bookmark this page.
Krystle
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:35 ق.ظ
Great site you have here.. It's hard to find good quality writing like yours nowadays.
I truly appreciate people like you! Take care!!
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 03:01 ب.ظ
Touche. Solid arguments. Keep up the amazing effort.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر