تبلیغات
فروشگاه آنلاین - خانه های امروزی

خانه های امروزی

جمعه 18 اردیبهشت 1388  03:33 ب.ظ

نوع مطلب :

نگاهی به معماری دیروز و امروز

نویسنده: سعیده كافی


    دیروز: در چوبی با قپه های فلزی، كوبه هایی جداگانه برای مردان و زنان، دیوارهای آجری، حیاطی نقلی و آب و جارو شده كه شما را به یاد قصه میهمان های ناخوانده می اندازد، حوضی كوچك در وسط و باغچه هایی پر از گل های رنگارنگ و معطر در اطراف آن، تختی در زیر درخت بید مجنون كه قسمتی از روی حوض را پوشانده است، صدای ریزش آب بر آب از فواره وسط حوض و اتاق هایی در دور تا دور با پنجره های مشبك چوبی آذین شده با شیشه های رنگی.
امروز: كوچه ای محصور با دیوارهای بلند از سنگ های مات و براق سیاه و سفید و گاهی رنگی. سیمان و بتون، در و قاب پنجره های فلزی با شیشه های بلند یك دست و یك شكل، راه پله های باریك و روشن شده با نورهای مصنوعی. هال و پذیرایی، آشپزخانه ای اپن، اتاق هایی با درهای بسته.
    آپارتمان نشینی به شكل امروزی خود در دهه سوم یا چهارم قرن بیستم و به دنبال جنگ اول و دوم جهانی كه ویرانی های زیادی را در پی داشت، در اروپا ابداع شد. به این دلیل كه لازم بود در كشورهایی با مساحت محدود و تراكم جمعیت زیاد، برای خیل عظیمی از مردم بی سر پناه خانه های ارزان قیمت و سریع ساخته شود، بنابراین اروپاییان خانه های خود را به این شكل طراحی كردند.
    ما نیز در دانشكده های معماری خود بدون توجه به شرایط اقلیمی و فرهنگی این گونه معماری را آموزش دادیم و كارهایی را كه آنها انجام می دادند به عنوان سنت پذیرفتیم و همان را به مردم خود انتقال دادیم. ما هم آپارتمان ساختیم و آپارتمان نشین شدیم. آپارتمان نشینی برای ما كلاس و زندگی به سبك اروپایی برایمان مایه افتخار شد.
    ما هویت، فرهنگ و آداب و رسوم خود را فراموش كردیم، فراموش كردیم شكل زندگی ای كه پدران ما در طول چندین هزار سال طراحی كرده بودند برای این بود كه ایرانی بتواند ایرانی باقی بماند. معماری مدرن با آوردن معیارهای خاص خود ابزاری شد برای این كه انسان ایرانی از ارزش های خود فاصله بگیرد. دیگر در خانه اش به روی همه باز نباشد، دیگر همسایه ها روزها و هفته ها چشم در چشم یكدیگر نشوند و حالی از یكدیگر نپرسند. از راه پله ها آهسته بروید و بیایید، مبادا كسی شما را ببیند. نتیجه این شد كه ما انسان ایرانی را از ایرانی بودن خود دور كردیم.
    امروز، بویژه در شهر های بزرگ، چاره ای نداریم جز این كه زندگی در قوطی كبریت هایی به نام آپارتمان را كه دیگر به جای نقش مسكن (بخوانید محل آرامش و سكونت) نقش مسكن (بخوانید دارویی برای فرونشاندن موقتی درد) و هتل و خوابگاه را برای خانواده ها بازی می كنند بپذیریم. اما تغییر شكل خانه های نقلی و حیاط دار قدیمی به آپارتمان های امروزی تنها به شكل و شمایل خلاصه نمی شود، بلكه نوعی تغییر در جهان بینی نیز در ورای آن نهفته است: تبدیل جهان بینی سنتی به مدرن.
    
    بی خانمان های مدرن
    «سنت مسیر مطلوب را برای انسان مشخص می كند. سنت یك امر زنده است، نه صرفا یك قالب خشك كه مخصوص گذشته باشد. سنت مبتنی بر قوانین تكوینی جهان است و معماری سنتی چون با اصول تكوینی زندگی انسان در پیوند است، همواره زندگی روزمره انسان را تقویت می كند و به سمت امر مطلوب پیش می رود.» اینها را مهندس محمدرضا رحیم زاده در تعریف خود از سنت می گوید و ادامه می دهد: «معماری سنتی اگر چه در صورت ظاهر و در شكل متجلی است، اما تنها در ظاهر خلاصه نمی شود. باید به معماری سنتی از دیدگاهی عمیق تر و در سطح جهان بینی و اعتقاد نگاه كرد.»
    سنت نوعی معرفت است كه درون انسان رخ می دهد و در سرزمین های مختلف به شكل های مختلف بروز می كند. لذا می بینیم انسان ها در گوشه و كنار جهان آداب و رسوم مخصوص و متفاوتی دارند. حقیقت تمام این سنت ها یكی است، اما بروز آن در انسان ها متفاوت است.
    اما تفكر مدرن معرفت را علم، یعنی مجموعه ای منظم از آگاهی ها می داند. این آگاهی ها ماهیتا خود را از قیود زمانی و مكانی خارج می كنند. بنابراین فرق نمی كند شما شرقی باشید یا غربی. هر جا باشید، اصول علمی برای شما یكسان است و شیوه زندگی و اصول معماری كه بر اساس آنها تنظیم شده باشد، همه جا یك شكل خواهد بود. در تفكر مدرن و علمی، دیگر پیشینه تاریخی و موقعیت جغرافیایی اهمیت چندانی ندارد و لذا استادیار دانشكده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی معماری مدرن را ابزاری می داند برای این كه انسان امروز با وجود مجهزترین، پیشرفته ترین و كارآمدترین شكل سرپناهی كه دارد، بی خانمان باشد، به این دلیل كه از جایگاه وجودی خود به علت مبانی تفكر مدرن اخراج شده و جایگاهی پیدا نكرده است. زیرا در معماری مدرن عملایكی از وابستگی های انسان یعنی وابستگی به تاریخ و جغرافیا از او گرفته می شود و لذا مردم كم كم پیوند خود را با سرزمین و گذشته خود از دست می دهند. نتیجه گسسته شدن این پیوندها چیزی است كه این روزها زیاد می شنویم: بی هویتی نسل ها.
    وقتی انسان از سنتی بودن خود فاصله گرفت و تفكر مدرن را پذیرفت، خود را محور جهان تصور و سعی كرد جهان و هر آنچه در آن است را به شكلی كه امروز می خواهد تغییر دهد. برای این كار ابزارهای لازم را ساخت و تلاش كرد آنقدر قدرتمند شود تا بتواند تفاوت های ناشی از تغییرات محیطی را از میان ببرد.
    در نتیجه آموزش های قطعی تفكر مدرن، انسان اصول و آموزش هایی را فرا گرفت كه با ماهیت او سازگاری نداشت. در دوره پست مدرن انسان متوجه شد مسیری كه در حدود 300 سال طی كرده شكست های بنیادی در جنبه های مختلف زندگی او و از جمله معماری و شهرسازی ایجاد كرده است. نتیجه تفكر مدرن این بود كه پیوندهای انسان با جهان و با طبیعت درون و بیرون از بین رفته و به موجودی تبدیل شد كه نه خود را می شناسد و نه جایگاه خود و نه طبیعت را. ارمغان جدایی انسان از تاریخ و طبیعت چیزی نبود جز سرگشتگی و نابسامانی انسان امروز؛ لذا یك بار دیگر هویت، تاریخ و فرهنگ های مختلف انسانی مورد توجه قرار گرفت.
    
    بازگشت به خویشتن
    اگر كسی یكی از غزلیات حافظ و سعدی، یا یكی از مثنوی های بلند مولانا را برای شما بخواند، چه حس و حالی به شما دست خواهد داد؟ البته بگذرید از اجرای بعضی مجریان كه حتی شعر معمولی را هم بسختی روخوانی می كنند و تن شاعر بیچاره را در قبر به لرزه می اندازند. وقتی كسی شعری را بدرستی برای شما بازخوانی می كند، گویا تمام حس و حال شاعر گرانمایه به شما منتقل می شود. در این حالت فرق نمی كند چقدر مدرن و متجدد باشید یا در كجای این عالم زندگی كنید، مهم این است كه یك بار دیگر ایرانی می شوید. با شنیدن شاهنامه تمام غرور ملی خود را باز می یابید و هر كجای این عالم كه باشید هوای میهن به سرتان خواهد زد.
    مهندس رحیم زاده امیدوار است مسیر تازه ای در روند آموزش های دانشكده های معماری ایجاد شده و به دنبال آن وارد زندگی مردم شود و مردم این آشنایی و تشنگی را برای سنت هایی كه در قالب معماری آشكار می شود پیدا كنند كه برای آنها ارزش قائل شوند و در مواجهه با هر یك از آثار معماری سنتی همانند شنیدن شعر حافظ و سعدی دلشان بلرزد و ایرانی شوند.
    اما چاره این كار آنچنان كه این روزها زیاد می شنویم، در فرهنگ سازی و هویت سازی نیست، بلكه كاری كه باید انجام داد هویت یابی است. رحیم زاده می گوید: ما باید به بنیادهای زندگی انسان رجوع و در آنجا به كند و كاو بپردازیم تا هویت انسان ایرانی را درون زندگی انسان ایرانی دوباره بیابیم، نه این كه برای او هویت بسازیم و به شكل آیین نامه و دستورالعمل به او ابلاغ كنیم، چون به این ترتیب فقط اجازه خواهیم داد این را برای خود یك محدودیت تازه تصور كند و از آن گریزان باشد.
    در عالم سنتی هویت و فرهنگ معنای حقیقی دارند. وقتی انسان به ریشه های خود برگشت، هویت خود به خود متجلی می شود. بنابراین ما باید به جای هویت سازی به دنبال هویت یابی باشیم و هویت خود را با رجوع دوباره به ارزش ها و تعمق در ریشه های خود پیدا كنیم. اگر سنت را به درستی عرضه كنیم و معنای عمیق آن را بشناسیم و با آن روبه رو شویم می بینیم ما را در زندگی هدایت می كند؛ چون با طبیعت ما در پیوند است و سازگاری دارد و می تواند زندگی آینده ما را بهتر، زیباتر و خوشایندتر كند. انسان ایرانی اگر این ارزش ها را پیدا كند، به این دلیل كه شكل زندگی سنتی در معماری سنتی تجلی پیدا می كند، خود به خود به این سبك از معماری رو می آورد.
    
    هواپیما و اینترنت یا اسب و چاپار
    دنیای امروز دنیای سرعت و فناوری است. به هر طرف كه نگاه می كنیم ردپایی از فناوری را می بینیم. از طرف دیگر، امروز ما بخوبی با عوارض تفكر مدرن آشناییم. سوراخ شدن لایه ازن، گرم شدن كره زمین، پریشانی، ناامیدی، ترس و اضطراب دائمی بشر و بیماری هایی كه هیچ گاه سابقه نداشته اند، همه رهاورد این نوع تفكر است. تفكر مدرن حدود 300سال پیش خود را به عنوان یك مطلوب برای انسان عرضه كرد و امروز در كنار تمام مواهب خود این نگرانی را نیز به ارمغان آورده است كه آیا كره زمین باز هم قابل سكونت خواهد بود؟ با همه اینها در عصر هواپیماهای غول پیكر و اینترنت و ماهواره انتظار نداریم بشر یك بار دیگر با اسب و درشكه راه بپیماید و یا برای رساندن پیغام ها و نامه های خود از چاپارخانه ها مدد بجوید؛ لذا فكر می كنیم اگر سنت بخواهد دوباره بازگردد دچار مشكل می شویم. اما رحیم زاده معتقد است: ما باید این پرسش را دوباره مطرح كنیم كه مطلوب انسان چیست و چگونه باید به سمت این مطلوب حركت كند و می گوید: اگر سنت را به معنی قالب خشك و متحجر مربوط به گذشته نگیریم و اگر در چارچوب تفكر سنتی به این پرسش و سایر مسائل زندگی انسان عملاپاسخ دهیم، یك زندگی مدرن به معنی تازه خواهد شد كه همین امروز هم می تواند وجود داشته باشد و دیگر متعجب نمی شویم. كما این كه می بینیم در روستاهای دوردست و در كویر خراسان بعضی از روستاییان شعرهایی در ردیف شعر قدما می گویند و در عین حال از بسیاری از امكانات مدرن امروزی استفاده می كنند. تا زمانی كه امكانات نوین امروزی وارد خطوط قرمز سنت نشوند، مشكلی پیش نمی آید. سنت به شیوه های جدید زندگی بسیار منعطف و حتی خیلی متنوع تر از چیزی است كه ما در تفكر مدرن تصور می كنیم. به این دلیل كه برخلاف تفكر مدرن، سنت ذاتا ذهنی نیست و با جهان در پیوند است و چون در جهان هیچ دو ذره ای كاملاشبیه هم نیستند بنابراین سنت بسیار متنوع تر است و شیوه های زندگی سنتی متنوع تر از شیوه های زندگی مدرن خواهد بود. علت این است كه مبتنی بر واقعیت ملموس است اما تفكر مدرن مبتنی بر واقعیت ذهنی است. اما مشكل اینجاست كسانی كه پیام آور سنت هستند سطح عامیانه ای از آن را عرضه می كنند.
    
    برگردیم به خانه های قدیمی
    یكی از بارزترین ارزش های زندگی ایرانی مهمان نوازی است. ما ایرانی ها از همان ابتدا به گونه ای تربیت می شویم كه میهمان را دوست داشته باشیم و به او احترام بگذاریم. بسیاری از ما وسایلی را تهیه و نگهداری می كنیم كه شاید در طول سال جز برای میهمانی كه معلوم نیست كی بیاید، به آن نیاز نداشته باشیم. اصلایكی از معیارهای ما برای این كه از كسی بخوبی یاد كنیم این است كه می گوییم در خانه اش باز است. این ویژگی در گذشته های نه چندان دور، آن زمان كه هنوز آپارتمان نشین نشده بودیم، پر رنگ تر بود. ورودی های متنوع، حیاط و حوض و هشتی و اتاق ها، چه بزرگ و غنی و چه كوچك و فقیرانه به روی میهمان باز بود. اما شیوه ای كه ما امروز زندگی می كنیم، درها را به روی مردم بسته است. رحیم زاده معتقد است اگر بخواهیم این ارزشی را كه در زندگی ایرانی حاكم و در خانه اش همیشه باز بوده است را به بنیادی ترین شكل از بین ببریم نه باید دستور صادر كنیم و نه لازم است شعر و داستان بگوییم و تلاش كنیم، بلكه باید به او امكان تحقق پیدا كردن ندهیم و ما همین كار را داریم با معماری مان می كنیم. دوست داریم بیشترین سطح زیربنا را داشته باشیم، اگرچه كیفیت زندگی در آن به حداقل برسد و اگرچه نتوانیم از فضای باز و نیمه باز استفاده كنیم. حداكثر منفعت و بهره كشی را از سطح زیربنا می كنیم حتی به قیمت از بین رفتن ارزش ها.
    احساسی كه در این خانه های دور ساز قدیمی به شما دست می دهد را نمی توانید حتی در شیك ترین و مجلل ترین آپارتمان های امروزی تجربه كنید. ما خلقیات ایرانی را با این طراحی نامناسب برای انسان ایرانی كشتیم. انسانی كه كمابیش با سنت های ایرانی آشنایی دارد و هنوز خلق و خوی آن چندان تغییر نكرده است، در این آپارتمان ها احساس دلتنگی می كند و احساس می كند مشكلی دارد كه نمی داند چیست؛ اما مشكل این است كه نمی تواند كسی را با آزادی به خانه اش راه دهد. در خانه اش باز نیست. دیگر نمی تواند ایرانی باشد و باید با پیام كوتاه و تلفن و غیره با دوستان و خویشاوندانش ارتباط برقرار كند. مكان زندگی به ما اجازه نمی دهد ایرانی باشیم.

نوشته شده توسط: | آخرین ویرایش:- | نظرات() 

http://viagrawwithoutdoctor.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 11:52 ب.ظ

Nicely put, With thanks!
buy viagra now good canadian online pharmacies canadian medications canadian online pharmacies legitimate canadian pharmacy cialis canadian mail order pharmacies drugs for sale in canada canadian pharmacies stendra northwest pharmacies online pharmacy
Generic cialis
دوشنبه 3 تیر 1398 06:23 ق.ظ

You suggested that superbly!
cialis patent expiration cialis reviews generic cialis review uk what is cialis interactions for cialis recommended site cialis kanada legalidad de comprar cialis cialis taglich cialis per paypa try it no rx cialis
Online cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 02:24 ب.ظ

Superb facts. Thanks a lot!
estudios de cialis genricos are there generic cialis cialis 10 doctissimo click here cialis daily uk what is cialis tesco price cialis buy name brand cialis on line acheter cialis meilleur pri how to buy cialis online usa generic cialis in vietnam
http://scattirec.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 11:40 ب.ظ

Incredible a good deal of excellent info.
cialis 20 mg effectiveness cialis with 2 days delivery dose size of cialis cialis mit grapefruitsaft tadalafil generic cialis kaufen bankberweisung buy original cialis il cialis quanto costa cialis pills in singapore cialis et insomni
buy cialis online india
شنبه 1 تیر 1398 06:57 ق.ظ

Seriously a lot of amazing information.
we recommend cheapest cialis trusted tabled cialis softabs effetti del cialis cialis coupons printable cialis generico how does cialis work purchasing cialis on the internet cialis for sale cialis 20 mg effectiveness generic cialis at the pharmacy
Cialis generic
جمعه 31 خرداد 1398 02:52 ب.ظ

Tips clearly utilized!.
cialis 5 mg how much does a cialis cost tadalafil the best site cialis tablets buy cialis sample pack cialis 30 day trial coupon cialis en 24 hora cialis generico milano generico cialis mexico cialis generisches kanada
Online cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 10:34 ب.ظ

You said it perfectly..
cialis kaufen generic cialis 20mg uk tadalafil 10 mg buy cialis online nz prix de cialis callus cialis 20 mg cost cialis coupons acquistare cialis internet cialis super acti
http://inarno.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:31 ق.ظ

Terrific material. Cheers!
cialis 5 mg scheda tecnica cialis et insomni achat cialis en europe order cialis from india acheter du cialis a geneve cialis billig cost of cialis cvs best generic drugs cialis cialis 100mg suppliers tadalafil 10 mg
order cialis online in canada
سه شنبه 28 خرداد 1398 07:04 ب.ظ

Nicely put. With thanks.
we recommend cheapest cialis achat cialis en suisse cialis online holland we use it cialis online store tadalafil buy original cialis online prescriptions cialis brand cialis generic cialis kaufen wo cialis uk next day
http://burrmerta.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:21 ق.ظ

Thanks a lot. Ample content!

safe dosage for cialis cialis australia org click now cialis from canada cialis pills boards acquistare cialis internet generic cialis at walmart generic for cialis are there generic cialis cialis generico generic cialis at the pharmacy
http://camoma.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:28 ق.ظ

You expressed it wonderfully.
cialis kaufen bankberweisung cialis free trial cialis for sale in europa cialis in sconto prix cialis once a da cialis lowest price legalidad de comprar cialis cialis canadian drugs cialis generisches kanada cialis 5 mg effetti collateral
cialis price walmart
جمعه 24 خرداد 1398 10:23 ب.ظ

Regards! A lot of information.

cialis canada on line cialis with 2 days delivery cialis vs viagra cialis coupon cialis venta a domicilio cialis lowest price cialis flussig usa cialis online discount cialis how to buy cialis online usa
Buy cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:21 ق.ظ

Great tips. Thanks a lot!
sialis cialis rezeptfrei sterreich calis cialis uk generic cialis with dapoxetine cialis for sale south africa generic cialis 20mg uk generic cialis cialis daily dose generic cialis 100mg suppliers
cialis for sale
چهارشنبه 22 خرداد 1398 02:17 ب.ظ

Really many of valuable information.
cialis pills cialis generico online generic low dose cialis click here take cialis cialis patent expiration where to buy cialis in ontario cialis coupon cialis 5 mg para diabeticos cialis coupons cialis 5mg prix
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 06:29 ق.ظ

You've made the point.
ou acheter du cialis pas cher acheter cialis kamagra cialis pills price each cialis venta a domicilio cialis canada on line cialis online cialis herbs cialis 10mg prix pharmaci buy cialis uk no prescription cialis kaufen
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 12:30 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
low dose cialis blood pressure cialis reviews cialis online napol prices for cialis 50mg tadalafil 20 mg preis cialis 20mg schweiz what is cialis enter site very cheap cialis cialis 20 mg cost cialis generico online
http://cialisvie.com/
جمعه 17 خرداد 1398 06:43 ب.ظ

Amazing material. Kudos!
cialis for sale south africa cialis price in bangalore generic cialis 20mg uk cialis online nederland cialis preise schweiz cialis price thailand cialis taglich cialis for sale south africa cialis tadalafil american pharmacy cialis
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 02:26 ب.ظ

Thank you. A good amount of postings!

canadian prescriptions online serc 24 mg canada online pharmacies medication canadian pharmacy cialis canada pharmacies online pharmacies of canada canada online pharmacies aarp recommended canadian online pharmacies is trust pharmacy in canada legitimate are canadian online pharmacies safe canadian pharmacies that are legit
Cialis generic
جمعه 16 آذر 1397 12:32 ق.ظ

Many thanks! I enjoy this!
cialis diario compra buy cialis cheap 10 mg dosagem ideal cialis cialis usa cost generic low dose cialis cialis 5 mg para diabeticos try it no rx cialis cialis with 2 days delivery free generic cialis venta cialis en espaa
Cialis pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:03 ق.ظ

Excellent content. Many thanks.
cialis kaufen how much does a cialis cost cheap cialis cialis purchasing cialis tadalafil online side effects for cialis generico cialis mexico we choice cialis pfizer india where cheapest cialis cialis sicuro in linea
buy cheap cialis no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:10 ق.ظ

Amazing info. With thanks!
cialis authentique suisse canadian drugs generic cialis cheap cialis cialis arginine interactio pastillas cialis y alcoho cialis dose 30mg pastillas cialis y alcoho cialis 20mg american pharmacy cialis import cialis
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 11:45 ب.ظ

Thank you. I appreciate it.
interactions for cialis discount cialis cialis side effects dangers cialis baratos compran uk cialis bula cialis 5 mg para diabeticos the best site cialis tablets online prescriptions cialis cialis online nederland brand cialis generic
buy cialis online best price
سه شنبه 13 آذر 1397 12:45 ب.ظ

Thanks! Helpful information!
female cialis no prescription cialis tablets cialis professional from usa prezzo cialis a buon mercato cialis 20 mg best price click here to buy cialis cheap cialis click here cialis daily uk 200 cialis coupon achat cialis en itali
buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 01:16 ق.ظ

You stated this superbly.
we choice cialis pfizer india pastillas cialis y alcoho cialis uk look here cialis cheap canada cialis dose 30mg preis cialis 20mg schweiz look here cialis order on line buy cialis uk no prescription order cialis from india prix cialis once a da
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 12:14 ب.ظ

Regards. Lots of stuff.

cialis efficacit cialis pills boards cialis y deporte cialis dosage amounts prices on cialis 10 mg only now cialis for sale in us prezzo di cialis in bulgaria cialis 20 mg effectiveness cialis 5 mg effetti collateral cialis generico en mexico
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 12:55 ق.ظ

Good content. Thanks a lot!
generic cialis at the pharmacy can i take cialis and ecstasy cialis et insomni does cialis cause gout generic cialis at walmart cialis cost cipla cialis online buy cialis online nz prix cialis once a da we choice cialis uk
Online cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 11:48 ق.ظ

Fantastic info. Thanks a lot!
we choice cialis uk acquistare cialis internet cialis rckenschmerzen cialis tablets australia prezzo di cialis in bulgaria how much does a cialis cost ou trouver cialis sur le net order generic cialis online cialis generique 5 mg buying cialis on internet
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 12:49 ق.ظ

Thanks, I appreciate this.
tesco price cialis cialis without a doctor's prescription cialis kaufen tadalafil tablets cialis 5mg billiger brand cialis nl try it no rx cialis cialis generico en mexico generic cialis at the pharmacy generic cialis pro
buy cialis online best price
شنبه 10 آذر 1397 11:36 ق.ظ

Amazing information. Appreciate it.
cialis 10 doctissimo when can i take another cialis compare prices cialis uk look here cialis order on line cialis generico in farmacia cialis kaufen cialis kaufen online prescriptions cialis cialis authentique suisse overnight cialis tadalafil
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 12:21 ق.ظ

Fine tips. Regards.
buying brand cialis online 5 mg cialis pharmacie en ligne tadalafil 20mg cialis dosage recommendations viagra or cialis cialis lowest price cialis prezzo in linea basso costo in farmacia cialis cialis dosage cialis generika in deutschland kaufen
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30